Dlaczego ból z karku czuć w czole albo za okiem?
Nerwy z górnej części szyi i nerw czuciowy twarzy i czoła spotykają się w tym samym ośrodku nerwowym. Mózg potrafi więc umieścić ból z karku z przodu głowy. Źródłem takiego bólu mogą być stawy i mięśnie górnej części szyi.
W naszej ocenie mięśnie karku mogą kierować dolegliwości ku potylicy lub skroni. Badamy więc szyję, a terapię manualną, czyli ręczną pracę na stawach i tkankach miękkich, łączymy z ćwiczeniami. Po kwalifikacji sięgamy też po suche igłowanie, w którym cienka, sterylna igła trafia w wybrane miejsce w mięśniu.
Jak wygląda ból głowy od kręgosłupa szyjnego, a jak napięciowy i migrena?
| Jak boli | Co to może być | Co z tym robimy |
|---|---|---|
| Po jednej stronie, od karku ku przodowi, mocniej przy ruchu głową | ból głowy od szyi | badamy ruch szyi i mięśnie karku |
| Po obu stronach, uciska albo ściska, nie pulsuje, bez nudności | ból napięciowy | pracujemy z napięciem mięśni karku i dobieramy ćwiczenia |
| Często po jednej stronie, pulsuje, z nudnościami albo nadwrażliwością na światło | migrena | pracujemy z szyją, mięśniami karku i żuchwą |
| Po obu stronach w skroniach i mięśniach żucia, zaciskasz zęby | napięcie mięśni żucia | pracujemy z żuchwą i mięśniami żucia |
Sam bolący kark niczego tu nie rozstrzyga. Ma go około 9 na 10 osób z bólem napięciowym. W migrenie kark boli mniej więcej trzy na cztery osoby, a w jednym badaniu ból karku towarzyszył migrenie częściej niż nudności. Zaczyna się często razem z bólem głowy, jako część napadu.
Chodzenie i wchodzenie po schodach bólu napięciowego nie nasilają, a migrenę zwykła aktywność nasila. Ból napięciowy trwa od 30 minut do 7 dni, napad migreny od 4 do 72 godzin. Ból od szyi nasilają ruch głową i ucisk na mięśnie karku, a szyja obraca się gorzej niż zwykle.
Czy głowa boli od garbienia się?
Nie poprzestajemy na radzie „siedź prosto”. Pracujemy nad wytrzymałością mięśni szyi i łopatek, bo gdy ból głowy od szyi trwa ponad 3 miesiące, zalecenia proponują właśnie ćwiczenia wytrzymałościowe z małym obciążeniem.
Skąd ta ostrożność wobec postawy? Osoby z przewlekłymi bólami głowy częściej trzymają głowę wysuniętą do przodu, ale różnice są małe. Badania nie rozstrzygają, czy to postawa wywołuje ból, czy ból zmienia ustawienie głowy.
Co zrobić z bólem głowy od karku na własną rękę?
Tabletki przeciwbólowe brane zbyt często same mogą wywoływać ból głowy. To jeden z powodów, dla których szukamy źródła bólu. Z bólem napięciowym badania wiążą też zaciskanie zębów w ciągu dnia, a nocnego zgrzytania z takim bólem nie powiązały.
Co możesz zrobić dziś
- Prowadź dzienniczek bólów głowy przez co najmniej 8 tygodni: kiedy boli, jak długo, jak mocno i jakie leki bierzesz. Dzienniczek przydaje się potem na wizycie.
- Sprawdzaj w ciągu dnia, czy nie zaciskasz zębów.
- Gdy sięgasz po tabletki kilka razy w tygodniu od miesięcy, powiedz o tym na wizycie.
- Nie „nastawiaj” szyi samodzielnie gwałtownym skrętem ani szarpnięciem.
Jak wygląda pierwsza wizyta z bólem głowy?
Zmiany w górnym odcinku szyi widoczne na RTG lub rezonansie są częste także u osób bez bólu głowy, więc sam obraz nie wskazuje źródła bólu. Wyniki badań obrazowych możesz przynieść, ale ich nie wymagamy, a skierowanie nie jest potrzebne.
Na pierwszej wizycie fizjoterapii przeprowadzamy szczegółowy wywiad i badanie, żeby ustalić źródło dolegliwości. Sprawdzamy, jak obraca się szyja i czy ucisk na mięśnie karku nasila ból. Ta wizyta jest dłuższa niż kolejne. Po wywiadzie i testach układamy plan terapii i podajemy szacowany czas leczenia.
Przy bólu głowy od szyi efekt terapii manualnej widać głównie w pierwszych tygodniach, dlatego łączymy ją z ćwiczeniami. Z napięciem mięśni karku pracujemy też pinoterapią (łagodną stymulacją wybranych miejsc na skórze) i masażem leczniczym karku. Między wizytami dostajesz zalecenia do samodzielnej pracy.
Co fizjoterapeuta robi przy migrenie?
U osób z migreną pracujemy terapią manualną szyi i suchym igłowaniem mięśni karku. Zajmujemy się też stawem skroniowo-żuchwowym i zaciskaniem zębów. Jako sposób zapobiegania napadom proponujemy akupunkturę, w której igły wkłuwamy w miejscach oddalonych od bólu, a kurs to co najmniej 6 sesji. Naszym zdaniem rola fizjoterapii w migrenie jest większa, niż zwykle się podaje.
Między napadami możesz dołożyć regularny wysiłek tlenowy, na przykład marsz albo rower przez 30–45 minut, około 3 razy w tygodniu. W badaniach daje to niewielki spadek liczby dni z migreną. Na wizycie pytamy też o wzdęcia, biegunki i bóle brzucha, bo bóle głowy częściej mają osoby z celiakią, a migrenę osoby z zespołem jelita drażliwego. Przy takich objawach możemy pokierować na dalszą diagnostykę, do lekarza czy do dietetyka.
Gdy terapia nie wystarcza, analizujemy sprawę głębiej i wskazujemy specjalistę: neurologa, dietetyka albo stomatologa. Jeśli migreny nikt dotąd nie rozpoznał, wskazujemy też neurologa.
Kiedy z bólem głowy najpierw do lekarza?
Pilnie do lekarza lub na SOR
Dzwoń pod 112 albo jedź na SOR, gdy ból głowy:
- jest nagły i bardzo silny, a do szczytu dochodzi w ciągu 5 minut,
- przychodzi z nowym osłabieniem lub drętwieniem ręki, nogi albo twarzy, z zaburzeniami mowy lub widzenia,
- narasta razem z gorączką,
- pojawił się po urazie głowy albo szyi.
Tego samego dnia pokaż lekarzowi nowy ból w skroni z bólem szczęki przy żuciu oraz bolesne, czerwone oko z pogorszeniem widzenia. Nowy ból głowy w ciąży, po chorobie nowotworowej albo po 65. roku życia też zacznij od lekarza.
Treść artykułu ma charakter informacyjno‑edukacyjny i nie zastępuje konsultacji z fizjoterapeutą ani lekarzem. Jeśli objawy są silne, nasilają się lub utrzymują, skonsultuj się ze specjalistą.
